Onderen Anderen

Homokoor Onder Anderen werd in september 1986 geboren binnen de muren van de toenmalige sociëteit van het COC aan de Druifstreek te Leeuwarden. Vaak gebeurde het daar dat een avond spontaan in gezang eindigde. Om daar wat meer lijn en structuur in aan te brengen werd op een gegeven moment besloten een koor op te richten. Al snel werd een naam gevonden: Onder Anderen. Het jonge koor was namelijk niet van plan om zijn optredens tot de eigen kring te beperken. Het wil ook naar buiten treden om voor een ander publiek dan de eigen parochie te zingen.

Via een briefje op het prikbord van het conservatorium werd de eerste dirigent gevonden: Jildou Talman. Een vrouw voor een mannenkoor om de boel een beetje in evenwicht te houden. Dankzij de inbreng van de dirigent steeg het niveau van het koor snel en werd het repertoire steeds ingewikkelder. Nummers uit deze beginperiode waren bijvoorbeeld "Ay Robin", "Peter", "It feintsje ut Menaam" en "Kinderloos".

Het eerste optreden was op Kerst 1986 in het COC. Een jaar later zong het homokoor al op een Aids benefiet manifestatie in de grote zaal van het Concertgebouw in Amsterdam. Vele optredens volgen op straatfestivals door het hele land variërend van homo-lesbische korenmanifestaties in Nijmegen tot het opluisteren van het eerste Wergaester Straatfestival.

Hoogtepunten uit de koorgeschiedenis zijn altijd weer de jubileumconcerten. Op 5 oktober 1991 werd het 5-jarig jubileumfeest gevierd in Zalen Schaaf te Leeuwarden met als gasten Marijke Boon, Hepie en de damesformatie HANDY met swingende afro-funk. Koorleden waren toen George van Beek, Henk de Boer, Foppe Boersma, Leo Dijkman, Mark van Gogh, Pieter van der Grift, Max de Groot, Rindert Reijenga, Aucke Spriensma, Ton Straver, Gerhard Wijngaarden, Ernest Woets, Michiel de Wolff en Johan Ziel. De dirigent was nog steeds Jildou Talman.

In de Leeuwarder Courant schreef Rudolf Nammensma een heuse recensie: "In een mengeling van oud en nieuw repertoire werden lief en leed uit de gay-scene vocaal in beeld gebracht. Onbegrepen liefdes, middernachtelijke lustverlangens, veilig gevrij en de interactie tussen homo- en heterokringen, dit alles kwam aan bod, verpakt in fleurige evergreens, melodramatische chansons of doodgewone levensliederen. Nu eens fijnzinnig verwerkt, dan weer in aaneenschakelingen van banaliteiten en zelfspot, maar steeds goed klinkend, met overtuiging en enthousiasme, zonder ook maar een spoor van enige pretentie."

In 1993 wordt de eerste buitenlandse tournee ondernomen: in mei doet het koor mee aan het Various Voices festival in Zürich in Zwitserland, ook een traditie die navolging krijgt. Om de nodige middelen bijeen te krijgen wordt er een sponsorconcert in theater Romein gehouden. Per bus wordt afgereisd naar Zwitserland In 1994 is het weer raak en neemt het koor deel aan het Noordelijk homo- en lesbisch korenfestival in Kopenhagen. In 1995 doen we mee aan het Various Voices festival in Groningen en in november 1995 wordt het koor uitgenodigd door het Berlijnse homokoor Männer Minne voor een optreden in Berlijn.

Elk najaar wordt er een algemene ledenvergadering gehouden. Vaak moet er weer een nieuw bestuurslid worden benoemd, de kascommissie controleert de boekhouding van de penningmeester en altijd weer terugkerende onderwerpen zijn de koorkleding en de vraag of we nu wel of niet danspasjes nodig hebben ter ondersteuning van onze vocale kwaliteiten. Na afloop van de vergadering is er gelukkig altijd nog het COC-cafe om de laatste bespreekpunten weg te drinken.

In 1995 verschijnt ook nog de eerste CD van het koor "Loverman" met daarop een doorsnee van het repertoire van de afgelopen jaren. Het eerste exemplaar wordt uitgereikt aan de Leeuwarder cultuurwethouder. Helaas, de CD wordt gekraakt in de recensie van de Leeuwarder Courant en een echte kaskraker is het niet geworden.

Na 9 jaar trouwe dienst vindt er in december 1995 een dirigentenwisseling plaats. Jildou Talman draagt het dirigeerstokje over aan de Groninger Jaap Tjalma die na een zorgvuldige selectieprocedure wordt uitverkoren. Met onze nieuwe dirigent gaan we gelijk stevig aan de bak: er wordt deelgenomen aan het Friese songfestival "Liet '96" met het nummer "Myn eigen Ken" van de hand van Jaap Tjalma. Wat zullen er nog veel prachtige nummers aan zijn muzikale brein ontspruiten!

In november 1996 zijn we al weer toe aan ons 2e lustrum, ditmaal in Theater Romein. Als gasten zijn deze keer de Amsterdamse diva Dolly Bellefleur en De Dames Slier van de partij. Het wordt weer en wervelende avond met ondermeer een medley van 20 nummers uit het repertoire van het koor. Het homokoor bestond toen uit 15 leden: Jan Akkerman, Johan Ziel, Piet Boomsma, Johan Wartena, Mark van Gogh (bassen), Dirk van Room, Michiel de Wolff, Henk de Boer, Ton Straver, Lucas Goudzwaard (baritons), Auke Wielenga, Gerjo Groeneveld, Foppe Boersma, Aucke Spriensma en Rindert Reijenga (tenoren). En de dirigent was dus Jaap Tjalma.

Na een lustrum met veel aandacht en spotlights kost het altijd even moeite om de draad weer op te pakken maar een maand na het 10-jarig jubileum moet het koor alweer op de planken voor een AIDS-benefietconcert in Groningen. Speciaal voor dar concert schrijft dirigent Jaap Tjalma een Groningse tekst:

Een onverwachts verzoek kreeg het koor in mei 1997 om op te treden bij een discussiebijeenkomst over de rol van de kerk in de samenleving in Britsum. Wat wereldser ging het er aan toe op het Various Voices festival in München in mei 1997 waarbij het koor present was. Samen met Zangzaad uit Groningen en twee dameskoren werd per touringcar afgereisd naar het zuiden en dat werd een heel gezellige busreis. Een hit uit die tijd is "Schön ist es auf die Welt zu sein". In 2001 mochten we weer op reis naar het Various Voices festival in Berlijn met ondermeer een optreden in de prachtige Kongreshalle. Met de prachtige Schlagermedley "Du, du, du und ich" van dirigent Jaap Tjalma werd het Duitse publiek ingepalmd.! (Steh auf, du faules Murmeltier, bevor ich die Geduld verlier… !).

Ook in de locale homoscene blijft het koor betrokken: jaarlijks wordt medewerking verleend aan de roze week of de roze zondag en ook worden er dubbelconcerten gegeven met locale troubadours als Piter Wilkens (1998), Roel Slofstra (2002) en Jan Tekstra (2003). Vanwege het uitgebreide netwerk van koorlid Foppe Boersma vinden die concerten veelal plaats in pittoreske oude Friese kerkjes als Himpens, Wijns, Jorwert, Blessum en Warstiens. Ook een stichtelijk kerstverhaal wordt daarbij niet geschuwd.

Waar het koor ook goed in blijkt te zijn is het opluisteren van huwelijksfeesten, vooral van eigen leden: in de afgelopen jaren traden de gewilde koorvrijgezellen Lucas, Gerjo, Chris, Johan en Pier in het huwelijk en steeds leverde het koor een muzikale bijdrage aan feest of plechtigheid. En de minder trouwlustigen worden van zelf 40 of 50 jaar en dat is dan ook weer aanleiding voor een muzikale bijdrage bij een feestje.

Bij de voorbereiding van het Various Voices festival in Berlijn in 2001 moet er vanwege de gezondheid van Jaap Tjalma helaas een invaller als dirigent worden gezocht. Martijn van Dongen neemt met verve het stokje tijdelijk over en zij voert het koor ook aan bij het volgende lustrum. Eind 2001 zijn we namelijk toe aan ons 15-jarig jubileum, ditmaal weer in Zalen Schaaf. Ter gelegenheid van dit jubileum is er een CD-rom gemaakt met daarop de historie van het koor en een uitgebreid pakket van randartikelen die het homokoor Onder Anderen keurmerk hebben verkregen waaronder een geheel eigen ondergoedlijn… Het optreden zelf wordt opgeluisterd met gastoptredens van Opera della Casa en het trio Dom en Blond. De avond eindigt met een wervelende discoshow. In 2001 bestond het koor uit Johan Wartena, Johan Ziel, Wybren van der Meer, Chris Kuitert, Mark van Gogh, Piet Boomsma, Auke Wielenga, Aucke Spriensma, Gerard Hendriksma, Rindert Reijenga, Onno Meijer, Gerjo Groenevelt, Henk de Boer, Piet Hoekstra, Lucas Goudzwaard en Foppe Boersma.

Onze tijdelijke dirigente gaf ons de volgende wijze raad mee:"Fantastisch dat iedereen de tijd vindt om alles uit z'n hoofd te leren. Misschien kunnen jullie nu jullie niet in het papier hoeven te kijken, iets meer op de dirigent letten en proberen te ontdekken wat hij/zij bedoelt met al dat armgezwaai. Vooral zacht zingen vinden jullie best moeilijk -probeer je buurmannen te horen- dan zing je waarschijnlijk echt zacht."

Na het 3e lustrum pakt dirigent Jaap Tjalma de draad weer op. Er is werk aan de winkel want kritische koorleden merken volgens de algemene leden vergadering op dat "de kwaliteit van het zingen versloert". Tijd dus voor een nieuw trainingsweekend: ditmaal op de kampeerboerderij in Appelscha. Op de bonte avond komen niet vermoede talenten van diverse koorleden bovendrijven.

In september 2003 doen we met veel succes mee aan het "LOVE BOAT" homokorenfestival in Rotterdam. Helaas heeft het homokoor geen prijzenkast want die zou uitpuilen! .Fraaie juryrapporten en menige publieksprijs werd verkregen op de jaarlijkse concoursen van de Friese Zangersbond. Ook op een homokorenfestival in Deventer in 1997 haalden we de eerste prijs. In Rotterdam was het helemaal bal: Onder Anderen won zowel de eerste prijs van de vakjury als de publieksprijs. En er was concurrentie uit Keulen, Utrecht, Londen, Arnhem, Stockholm, Nijmegen en München. In 2004 halen we tenslotte de eerste prijs bij de mannenkoren bij de voorronde Noord Nederland van het Nederlands Korenfestival. Onze dirigent Jaap krijgt weer een flinke pluim: "Er valt op jullie ensemble niet veel af te dingen. Op een kleinigheid na is het heerlijk om naar jullie te luisteren en te kijken. Jullie mogen gelukkig zijn met zo'n goeie arrangeur in huis, koesteren die man!".

Om het ledenbestand op peil te houden wordt er in 2003 een 'meezingproject' gestart waarin homo's die het ook leuk vinden om te zingen, maar die zich nog niet definitief aan een koor willen binden, 3 maanden projectmatig mee kunnen doen. Het project mondt uit in een concert en hopelijk natuurlijk in een structureel lidmaatschap van talentvolle zangknapen. Het project wordt afgerond met een concert in Tryater samen met het duo "Bonnie en Ronnie". De opzet van het project slaagt want er worden twee nieuwe leden gecontracteerd.

Daarnaast verzorgen we diner-chantants bij restaurant Spinoza, geven we een kerstconcert in het bedrijfsrestaurant van de HEMA en treden we op op de roze zaterdag in Enschede en bij een homohuwelijk in de boerderij van Imca Marina in Oost-Groningen. Je komt nog eens ergens met het homokoor!

In de ledenvergadering van 2003 wordt ook de vraag opgeworpen "of je homo moet zijn om lid van het homokoor te kunnen zijn". De meerderheid van het koor vindt dat dat inderdaad zo is en dat dit in de koorrichtlijnen moet worden opgenomen. Een sluitende lakmoesproef voor de beoordeling maakt geen onderdeel uit van de richtlijnen.

Indachtig onze naam"Onder Anderen" richt het koor zich zeker niet tot een specifiek homopubliek. Regelmatig worden we gevraagd om op te treden bij straatfestivals in Leeuwarden of Heerenveen, Locaal Vocaal of andere evenementen. De tragiek van het homokoor blijkt dan altijd weer te zijn dat ons trouwe publiek bestaat uit dames tussen de 40 en de 60 ('het zijn toch best keurige jongens/mannen…'). Met groot succes zongen we daarom ook op het stamppottenbuffet van de plattelandsvrouwen in Goutum!

Het seizoen 2005-2006 staat vooral in het teken van de voorbereidingen op het 20-jarig lustrum. We hebben besloten groots uit te pakken en organiseren in de grote zaal van de Harmonie een heus eigen korenfestival met Rosa Cavaliere uit Berlijn, Die fetten koketten Soubretten uit Keulen, Cantatori del Duomo uit Utrecht en het Gemengd Dameskoor uit Groningen. Overdag zijn er optredens op het straatfestival en 's avonds in de foyer van de Harmonie vond er een groot swingfeest plaats, georganiseerd door COC-Friesland. Burgemeester Dales werpt zich op als beschermheer van het festijn en als presentator wordt Aernoud Florijn gestrikt. In de aanloop van het festival doen we nog mee aan het concours van de Bond van Zangkoren en behalen daar de 1e prijs met lof ! Dat geeft de burger moed.

Met hulp van veel vrijwilligers en financiële bijdragen van verschillende fondsen en overheden wordt het 20-jarig jubileum een groot feest. Er verschijnt zelfs een eenmalige roze bijlage bij de Leeuwarder Courant. De grote zaal van de Harmonie loopt vrijwel vol en het feest gaat tot in de late uurtjes door. Het koor bestond toen uit Johan Ziel, Johan Wartena, Chris Kuitert, Pier Galema, Piet Boomsma, Auke Wielenga, Harry Postma, Gerard Hendriksma, Theo Velzeboer, Onno Meijer, Rindert Reijenga, Gerjo Groenevelt, Bert van der Meer, Sybren van der Schoot, Henk de Boer, Gert-Jan Hoekstra en Foppe Boersma. Dirigent is nog steeds Jaap Tjalma die met dit lustrum zijn afwezigheid bij het 15-jarig bestaan meer dan goedmaakt.